مراسم روز جهانی تالابها در تاریخ ۱۳بهمن ۱۴۰۴ با حضور معاون اول رئیسجمهور، محمدرضا عارف، و سایر مقامات ملی و بین المللی، در سازمان حفاظت محیط زیست و با شعار “تالابها و دانش سنتی؛ تجلیل از میراث فرهنگی”برگزار شد.
در ابتدای این مراسم، دکتر احمدرضا لاهیجانزاده، معاون محترم محیط زیست دریایی و تالابها، ضمن خوشامدگویی به مهمانان، بر اهمیت حفاظت از تالابها و ضرورت برگزاری رویدادهای مرتبط با این حوزه تأکید کرد.
در ادامه، آیشانی ایلانکا مداگانگودا– لابه، نماینده مقیم برنامه توسعه سازمان ملل متحد(UNDP)در جمهوری اسلامی ایران، به تأثیر گسترده بهرهگیری از دانش سنتی و فرهنگ بومی در حفاظت از تالابها اشاره کرد و نمونههایی از تجربههای موفق استفاده از این دانش در سایر کشورها را برشمرد. وی تالابها را اکوسیستمهایی حیاتی در حفظ تنوع زیستی و کاهش آلایندهها معرفی کرد.
سپس پیام ویدیویی موسوندا مومبا، دبیرکل محترم کنوانسیون رامسر، برای حاضران پخش شد. ایشان با اشاره به شعار کنوانسیون رامسر در سال ۲۰۲۶، بر اهمیت استفاده از دانش سنتی بهروز شده و هویت فرهنگی جوامع محلی در افزایش تابآوری اکوسیستمهای تالابی و حفاظت از تالابها برای نسلهای حاضر و آینده تأکید کرد.
در ادامه، رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به اقدامات مؤثر این سازمان در زمینه حفاظت از تالابها اشاره کرد؛ از جمله تصویب رسمی و صدور سند برای تالابها، با اولویت تالابهای در معرض خطر، ایجاد سامانه رصد تغییرات اراضی حاشیه تالابها، تعیین و ثبت حقابه تالابها در اسناد رسمی، همکاری در تهیه بانک اطلاعات املاک حاشیه تالابها و شناسایی مالکان و بهرهبرداران اطراف تالابها.
در ادامه مراسم، دکتر سمیه رفیعی، نماینده مجلس شورای اسلامی، با اشاره به قدمت فرهنگی ایران و غنای دانش بومی و سنتی کشور، به نبود هماهنگی میان قوانین تدوینشده و اجرای آنها پرداخت و خواستار توجه ویژه به حرمت قوانین و مصوبات مجلس شد. وی همچنین در موضوع اجرای برنامه راهبردی کنوانسیون رامسر، بر اهمیت احترام به حقوق جوامع محلی و مستندسازی دانش سنتی تأکید کرد و اقداماتی همچون ثبت برخی تالابها در فهرست سایتهای رامسر، فعالسازی مرکز منطقهای کنوانسیون رامسر، مشارکت در همایشهای بینالمللی حمایت از تالابها، تعیین حقابه محیطزیستی تالابها، پایش هوشمند تالابها و بهرهگیری از فناوریهای نوین را از جمله برنامههای آتی برشمرد.
پس از آن، دکتر شینا انصاری، معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان حفاظت محیطزیست، گرامیداشت روز جهانی تالابها را یادآور پیشگامی ایران در حفاظت از تالابها دانست و بر اهمیت تقویت هماهنگیهای بینبخشی و انسجام دستگاههای ذیصلاح در مسیر حفاظت از تالابها اشاره کرد.
در بخش اصلی مراسم، دکتر محمدرضا عارف با اشاره به تاریخچه کنوانسیون رامسر، به طرح برخی چالشهای اساسی تالابها پرداخت و نقش سازمانهای مردمنهاد و استفاده حداکثری از ظرفیت و انگیزه این نهادها را مورد تأکید قرار داد. وی همچنین هماهنگی میان دولت، نخبگان، دانشگاهیان و سازمانهای مردمنهاد را ضروری دانست و بر لزوم همافزایی میان نهادهای فعال در حوزه توسعه، آب و محیط زیست تأکید کرد.
در این مراسم، از برگزیدگان “جایزه رامسر”تقدیر به عمل آمد، جوایزی به مستندسازان منتخب جشنواره سینماحقیقت اهدا شد. علاوه بر آن به سه اداره کل حفاظت محیط زیست برگزیده استانی در حوزه فعالیتهای تالابی جوایزی تعلق گرفت و به ادارات کل چهار استان شایسته نیز با امضای معاون اول رئیسجمهور، محمدرضا عارف، تقدیرنامه اعطا شد.
همچنین در این مراسم از “اطلس زیستگاههای حساس ساحلی و دریایی دریای خزر” و کتاب “تعیین حریم و حد بستر مصبهای دریای خزر” که با همت دانشگاه شهید بهشتی، معاونت محیط زیست دریایی و تالابها و ادارات کل سه استان شمالی تهیه شده است، رونمایی شد. در ادامه، کلیپهایی از اقدامات انجامشده در راستای حفاظت از تالابها در استانهای مختلف کشور به نمایش درآمد.
برگزاری مراسم روز جهانی تالابها، اقدامی مؤثر در جهت تقویت هماهنگیهای ملی و بینالمللی برای حفاظت از تالابها به شمار میرود.
