فاز سه
توسعه الگوهای موفق و گسترش حفاظت مشارکتی در تالابهای ایران
فاز سوم طرح حفاظت از تالابهای ایران از سال 2021 آغاز شد و تا سال 2024 ادامه داشت سپس به مدت 1 سال به علت عدم تامین منابع مالی متوقف شد. در مرحله بعد، از سال 2025، ادامه طرح حفاظت از تالابهای ایران با رویکردی اصلاحی و با هدف پایدارسازی
دستاوردهای گذشته و پیوند حفاظت با زنجیره ارزش محصولات، تمدید شد و تا سال ۲۰۲۸ تداوم خواهد داشت. این مرحله با تکیه بر تجربیات دو فاز گذشته، بر توسعه الگوهای موفق، گسترش حفاظت مشارکتی، استفاده از فناوریهای نوین و تقویت تابآوری جوامع محلی در برابر تغییرات اقلیمی تمرکز دارد. در فاز سوم، رویکرد مدیریت زیستبومی در 32 تالاب به کار گرفته شد و تعداد تالابهای دارای این رویکرد به 49 تالاب رسید و دامنه فعالیتهای پروژه به تالابهای جدید از جمله انزلی نیز گسترش یافته است.
توسعه کشاورزی پایدار
در فاز سوم، برنامههای کشاورزی پایدار تا کنون در 305 روستا در پنج استان کشور اجرا میشود. از ابتدای پروژه تا کنون بیش از 17500 کشاورز آموزش دیدهاند و نتایج اجرای این الگوها شامل 27.7 درصد کاهش مصرف آب آبیاری، 55 درصد افزایش بهرهوری آب، 25 درصد کاهش انتشار دیاکسید کربن و 16 درصد افزایش تولید محصولات کشاورزی بوده است.
توسعه معیشتهای سازگار با اکوسیستمهای تالابی
برنامههای معیشت سازگار در 117روستا اجرا شده و تاکنون 882 گروه معیشتی تشکیل شده است. همچنین بیش از 4100 نفر از زنان و مردان روستایی آموزش دیدهاند و مشارکت سازمانهای مردمنهاد، شرکتهای محلی و صندوقهای خرد روستایی در توسعه کسبوکارهای سازگار با تالابها افزایش یافته است.
آموزش، آگاهیرسانی و ظرفیتافزایی
در این مرحله، آموزش و فرهنگسازی با گستره بیشتری دنبال میشود. تاکنون بیش از 110پویش، نمایشگاه و جشنواره برگزار شده، بیش از7000 هزار نفر از دانشآموزان آموزش دیدهاند و مجموعه گستردهای از منابع آموزشی، کلیپهای آموزشی و بستههای مشارکت مردمی برای حفاظت از تالابها تولید و منتشر شده است.
پایش داوطلبانه و مشارکت جوامع محلی
برنامه پایش داوطلبانه همچنان در 8 تالاب و 16 ایستگاه پایش ادامه دارد و در کنار آن، استفاده از فناوریهای نوین برای پایش اکوسیستمهای تالابی و مدیریت دادهها در دستور کار پروژه قرار گرفته است تا تصمیمگیریها بر پایه اطلاعات دقیقتر و بهروز انجام شود.
افق پیش رو
در ادامه این فاز، فعالیتهای پروژه بر چهار تالاب پایلوت دریاچه ارومیه، پریشان، شادگان و انزلی متمرکز خواهد بود. توسعه کشاورزی پایدار، تقویت معیشتهای سازگار، افزایش مشارکت جوامع محلی، بهرهگیری از فناوریهای نوین پایش و انتقال تجربیات موفق به سایر تالابهای کشور، مهمترین محورهای اجرایی این مرحله را تشکیل میدهد. هدف نهایی، تبدیل دستاوردهای پروژه به الگوهای ملی برای حفاظت و احیای اکوسیستمهای تالابی ایران است.