نقشه‌راه احیای تالاب شادگان: مسئولیت مشترک، مشارکت مردم، تالاب پایدار

نشست کمیته محلی مدیریت تالاب شادگان، روز یکشنبه 27 اردیبهشت 1405، با حضور سرپرست فرمانداری شادگان، معاون و روسای اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست استان و شهرستان، نماینده طرح حفاظت از تالاب‌های ایران و نمایندگان دستگاه‌های دست‌اندرکار مدیریت تالاب شادگان برگزار شد؛ این نشست بر تدوین نقشه‌راه به‌روز، توزیع مسئولیت‌ها میان دستگاه‌ها و تقویت نقش جوامع محلی در حفاظت و احیای تالاب تأکید داشت.

دکتر حبیب عفری‌فرد، سرپرست فرمانداری شادگان، در ابتدای این جلسه بر ضرورت بازنگری در رویکردهای مدیریتی تأکید کرد و اظهار داشت: «مسئولیت‌ها در قبال تالاب شادگان نباید بر دوش یک دستگاه متمرکز شود. ساماندهی و مدیریت این تالاب ارزشمند باید بر اساس نقشه‌راهی روشن و با پاسخگویی دقیق همه اعضای دبیرخانه کمیته محلی پیش برود.» وی با اشاره به اهمیت پیگیری مستمر مصوبات، افزود: «نشست‌ها نباید صرفاً به طرح موضوعات محدود شود؛ بلکه لازم است مصوبات به‌صورت مستمر پیگیری و نتایج آن به اطلاع عموم برسد.» به همین منظور، پیشنهاد شد جلسات کمیته هر سه ماه یک‌بار برگزار شود تا روند اجرای مصوبات و رفع کاستی‌ها به‌طور منظم ارزیابی گردد.

سرپرست فرمانداری، آموزش را یکی از ارکان اصلی پیشبرد برنامه مدیریت تالاب برشمرد و بر لزوم همکاری دستگاه‌های آموزشی از جمله آموزش و پرورش، سازمان فنی و حرفه‌ای، شرکت آب و فاضلاب، اداره حفاظت محیط زیست و دانشگاه‌ها تأکید کرد. وی خواستار تدوین و اجرای برنامه‌های آموزشی متناسب با مخاطبان گوناگون برای ارتقاء سطح دانش و آگاهی در حوزه حفاظت و احیای تالاب شادگان شد.

در راستای توسعه اقتصادی پایدار و ایجاد ارزش افزوده برای جوامع محلی، دکتر عفری‌فرد از دعوت صندوق کارآفرینی امید برای حضور در شادگان خبر داد. هدف از این اقدام، هدایت تسهیلات اشتغال‌زایی به سمت ظرفیت‌های بومی مرتبط با تالاب و تشویق به ایجاد صنایع بسته‌بندی و فرآوری محصولات، به‌منظور جلوگیری از خام‌فروشی و افزایش ارزش افزوده در منطقه عنوان شد.

دکتر سید عادل مولا، معاون محیط زیست طبیعی اداره‌کل حفاظت محیط زیست خوزستان، نیز در این نشست بر لزوم همکاری همه‌جانبه دستگاه‌های اجرایی و جوامع محلی برای تحقق اهداف برنامه مدیریت جامع تالاب شادگان تأکید کرد. وی با بیان اینکه طرح مدیریت جامع تالاب شادگان از سال ۱۳۸۷ با همکاری سازمان‌های بین‌المللی آغاز شده و دارای افق ۲۵ ساله است، اهداف کلان این طرح را تضمین حیات تالاب و تأمین آب کافی برای پایداری آن برشمرد تا کارکردهای زیست‌محیطی تالاب برای نسل‌های آینده حفظ شود. دکتر مولا، جوامع محلی را به‌عنوان بهره‌برداران و صاحبان اصلی تالاب، نقشی اساسی در اجرای موفق برنامه دانست و بر مشارکت فعال آن‌ها در فرآیندهای تصمیم‌سازی و اجرا تأکید نمود. ایشان همچنینبیان کرد: اجرای برنامه مدیریت تالاب شادگان در سال‌های گذشته با مشارکت دستگاه‌هایی از جمله سازمان حفاظت محیط زیست، وزارتخانه‌های مرتبط و سایر نهادها دنبال شده و در این نشست نیز گزارشی از اقدامات انجام‌شده ارائه نمود.

نماینده طرح حفاظت از تالاب‌های ایران، در این نشست گزارشی از اقدامات و نتایج طرح در پایلوت‌های تالاب‌های انزلی، شادگان، پریشان و دریاچه ارومیه ارائه داد. وی به برنامه‌ها و اقدامات فاز جدید طرح از سال ۱۴۰۴، با تمرکز بر تالاب شادگان اشاره کرد که شامل «الگوسازی مشارکت جوامع محلی در حفاظت از تالاب‌ها با محوریت توسعه مدل‌های حفاظتی مشارکتی با رویکرد زیست‌بومی، استقرار کشاورزی پایدار، تنوع‌بخشی به معیشت‌های سازگار با اکوسیستم‌های تالابی، اجرای برنامه‌های آموزشی، اطلاع‌رسانی و مستندسازی» است. ایشان بر لزوم برگزاری جلسات مستمر کمیته محلی، بازنگری برنامه مدیریت جامع تالاب شادگان و همکاری فعال دست‌اندرکاران محلی در اجرای موفق پروژه تأکید نمودند.

در پایان این جلسه، بر اهمیت بازنگری و به‌روزرسانی برنامه مدیریت تالاب متناسب با شرایط روز و برنامه‌های توسعه کشور تأکید شد تا سیاست‌ها و برنامه‌های گذشته با پیشرفت‌های علمی و اسناد بالادستی همسو گردد. این نشست، گامی مهم در جهت ترسیم آینده‌ای پایدار برای تالاب شادگان و جوامع پیرامون آن محسوب می‌شود.