تالاب پریشان

تالاب پریشان با وسعتی حدود ۴۳۰۰ هکتار در شرق شهرستان کازرون در استان فارس و در محدوده منطقه حفاظت‌شده ارژن–پریشان واقع شده است. این تالاب یکی از تالاب‌های ثبت‌شده در کنوانسیون رامسر است، دارای برنامه مدیریت زیست محیطی است و به همراه تالاب ارژن از سوی یونسکو به‌عنوان ذخیره‌گاه زیست‌کره شناخته می‌شود. در سال‌های اخیر، توسعه ناپایدار در حوضه آبریز، برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی و تداوم خشکسالی‌های طولانی‌مدت، این تالاب را با چالش‌ها و بحران‌های جدی مواجه کرده است.


در راستای استقرار مدیریت مشارکتی و حفاظت مؤثر از تالاب‌های کشور، طرح حفاظت از تالاب‌های ایران از سال ۲۰۰۵ با حمایت برنامه توسعه ملل متحد، تسهیلات محیط زیست جهانی و سازمان حفاظت محیط زیست، بر توسعه مدیریت زیست‌بومی در سطوح ملی و محلی، فراهم‌سازی بستر مشارکت ذی‌نفعان و تدوین و اجرای برنامه‌های مدیریت جامع برای تالاب‌های مهم کشور تمرکز داشته است. بر همین اساس، برنامه مدیریت تالاب پریشان در قالب یک فرایند مشارکتی و با هدف هم‌افزایی میان برنامه‌های توسعه‌ای و اقدامات حفاظتی در سطح حوضه آبریز تدوین و وارد مرحله اجرا شد.


با توجه به اولویت‌های تعیین‌شده در برنامه مدیریت تالاب پریشان و همچنین بهره‌گیری از تجربیات موفق طرح حفاظت از تالاب‌های ایران در دریاچه ارومیه، تالاب شادگان و تالاب بختگان، تالاب پریشان در فاز جدید پروژه به‌عنوان یکی از پایلوت‌های اجرایی انتخاب شد. توسعه مدل‌های حفاظتی، استقرار کشاورزی پایدار در ۷ روستای پایلوت، تنوع‌بخشی به معیشت‌های سازگار با اکوسیستم تالابی در ۶ روستای پایلوت و اجرای برنامه‌های آموزشی و اطلاع‌رسانی از مهم‌ترین اقدامات پیش‌بینی‌شده در این تالاب هستند. این فعالیت‌ها از ابتدای سال ۲۰۲۵ با همکاری ذی‌نفعان و دست‌اندرکاران کلیدی تالاب در تعدادی از روستاهای حاشیه پریشان آغاز شده و در حال اجرا هستند. تداوم و توسعه این رویکردها در سطح حوضه آبریز تالاب پریشان می‌تواند گامی مؤثر در جهت حفاظت از منابع طبیعی، بهبود شرایط معیشتی جوامع محلی و احیای پایدار این اکوسیستم ارزشمند باشد.

تالاب پریشان