تالاب انزلی

تالاب انزلی با وسعتی حدود ۱۹۵ کیلومتر مربع در استان گیلان، در شمال ایران و در جنوب دریای خزر واقع شده است. این تالاب به دلیل اهمیت بین‌المللی خود به‌عنوان زیستگاه پرندگان مهاجر، در خردادماه ۱۳۵۴ در چارچوب کنوانسیون تالاب‌ها، موسوم به کنوانسیون رامسر، به ثبت رسیده است و دارای برنامه مدیریت زیست محیطی است. با این حال، در سال‌های اخیر کیفیت آب تالاب انزلی به دلیل ورود پساب‌ها و پسماندهای شهری و روستایی، از جمله از شهر رشت به‌عنوان مرکز استان گیلان، با کاهش چشمگیری مواجه شده و بخش‌هایی از تالاب در معرض خشکیدگی قرار گرفته است.


در همین راستا و با اتکا به تجربیات موفق طرح حفاظت از تالاب‌های ایران در فازهای پیشین پروژه در دریاچه ارومیه، تالاب شادگان و تالاب بختگان، تالاب انزلی به‌عنوان یکی از پایلوت‌های فاز جدید پروژه انتخاب شد. در این چارچوب، توسعه مدل‌های حفاظتی، استقرار کشاورزی پایدار در ۱۱ روستای حاشیه تالاب، تنوع‌بخشی به معیشت‌های سازگار با اکوسیستم تالابی در ۶ روستای پیرامونی و اجرای برنامه‌های آموزشی و اطلاع‌رسانی از جمله مهم‌ترین اقدامات پیش‌بینی‌شده به شمار می‌روند. این فعالیت‌ها از ابتدای سال ۲۰۲۵ با همکاری ذی‌نفعان و دست‌اندرکاران کلیدی تالاب در تعدادی از روستاهای حاشیه انزلی آغاز شده و همچنان در حال اجرا هستند. نتایج اولیه این اقدامات نشان می‌دهد که توسعه و گسترش این رویکردها در سطح حوضه آبریز تالاب انزلی می‌تواند نقش مؤثری در حفاظت و احیای این اکوسیستم ارزشمند ایفا کند.